Een paar jaar geleden was Kroatië hét adres voor een betaalbare zomer aan de Adriatische kust. Inmiddels betaal je in Dubrovnik zomaar acht euro voor een glas huiswijn op een simpel strandterras, en zijn de horecaprijzen sinds de invoering van de euro fors gestegen. Reizigers trekken daarom steeds vaker een land verder: Montenegro. Dezelfde turquoise baaien, dezelfde middeleeuwse stadsmuren, maar dan voor een fractie van de prijs.
Reisplatforms noemen Montenegro dit jaar niet voor niets de ster van het seizoen. Terwijl Kroatië en Griekenland almaar duurder worden, blijft de kustlijn net ten zuiden ervan opvallend betaalbaar. Genoeg reden om eens goed te kijken wat dit kleine land te bieden heeft.
Kroatië werd duurder, en toeristen merken het
Kroatië trad op 1 januari 2023 toe tot de eurozone. Volgens De Nederlandsche Bank was de omschakeling zelf niet de hoofdoorzaak van de prijsstijgingen, die kwamen vooral door algemene inflatie en gestegen energiekosten. Toch voelt het voor veel bezoekers wel zo. Horecaprijzen stegen in sommige regio's met tientallen procenten, en juist in toeristische hotspots als Dubrovnik en Split merk je dat het land zijn reputatie als goedkope bestemming langzaam kwijtraakt.
Montenegro, dat direct aan Kroatië grenst, gebruikt al sinds 2002 eenzijdig de euro als munt, zonder lid te zijn van de eurozone. Dat maakt reizen er net zo makkelijk als in Kroatië, maar de lonen en dus de prijzen liggen aanzienlijk lager. Een diner met een drankje kost in het historische centrum van Budva al snel minder dan tien euro, terwijl je in Dubrovnik voor hetzelfde bedrag amper een voorgerecht krijgt.
Kotor, de fjord die niemand verwacht in Europa
Het kloppend hart van Montenegro is Kotor, met een oude binnenstad die op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat. De stad ligt aan het langste en diepste fjord van Zuid-Europa, een baai die zich kilometerslang tussen steile bergwanden door slingert. Wie tegen een uitdaging niet opziet, beklimt de ruim 1200 treden naar het fort boven de stad. Het is een pittige tocht in de zon, maar het uitzicht over de baai maakt alles goed.
Beneden in de smalle straatjes waan je je in een openluchtmuseum: kattenbeeldjes op elke hoek, Venetiaanse gevels en een kathedraal die al meer dan negen eeuwen overeind staat. Net als bij Tirana, dat de laatste tijd ook steeds vaker op reislijstjes verschijnt, zit de aantrekkingskracht van Kotor in het contrast tussen ruwe natuur en een verrassend rijke geschiedenis.
Budva en Ulcinj, strand zonder Kroatische prijzen
Wie liever op het strand ligt dan door steegjes dwaalt, combineert Kotor meestal met een badplaats. Budva is de bekendste: een levendige oude stadskern omringd door moderne hotels, fijne stranden en een strandpromenade vol terrasjes. De stad wordt weleens mini-Dubrovnik genoemd, en dat is precies waarom hij zo populair wordt: dezelfde sfeer, een fractie van de prijs.
Verder naar het zuiden ligt Ulcinj, met een historisch centrum dat nog duidelijk Ottomaanse sporen draagt en een nieuw stadsdeel dat juist heel ontspannen aanvoelt. Dankzij de zuidelijke ligging is het water er wat warmer en de zon net iets fanatieker, ideaal voor wie vooral aan zonaanbidden denkt. Het doet qua prijsniveau denken aan wat Tbilisi is voor Praag: een bestemming die evenveel schoonheid biedt, maar dan zonder de opgeklopte prijzen van de bekendere buurman.
De cijfers spreken voor zich. Waar je in Dubrovnik of Split algauw twintig tot dertig euro per persoon kwijt bent aan een simpele visschotel, kom je in Budva of Ulcinj vaak weg met de helft, inclusief een lokale wijn erbij. Ook een appartement aan zee huur je hier voor een fractie van wat een vergelijkbare plek in Kroatië kost, zeker als je net buiten het hoogseizoen boekt. En dat hoogseizoen valt hier bovendien breder uit: van eind mei tot begin oktober is het water warm genoeg om te zwemmen, zonder de julidrukte van de bekendere buurlanden.
Hoe je in Montenegro komt
Montenegro heeft twee internationale luchthavens: Podgorica en Tivat. Er zijn geen binnenlandse vluchten tussen de twee, maar met de auto zit je er in ongeveer anderhalf uur. Tivat ligt het dichtst bij Kotor en Budva, en is daarmee de handigste keuze voor wie vooral de kust wil zien. Podgorica, de hoofdstad, ligt wat verder landinwaarts en is praktischer als je ook het binnenland wilt verkennen, met bergdorpen en het Durmitor Nationaal Park.
Vanuit Nederland vlieg je meestal met een tussenstop, al bieden sommige maatschappijen in het hoogseizoen directe vluchten aan. Boek je op tijd, dan betaal je voor een retourtje vaak niet meer dan voor een vlucht naar Kroatië, terwijl de kosten eenmaal ter plekke aanzienlijk lager uitvallen.
Dit jaar is het moment om te boeken
Montenegro is geen goed bewaard geheim meer, maar de prijzen zijn dat voorlopig nog wel. Zolang de grote reisplatforms het land nog als tip in plaats van als hoofdbestemming behandelen, profiteer je van dezelfde baaien, dezelfde geschiedenis en dezelfde zon als in Kroatië, tegen een prijs die daar allang verleden tijd is. Vergelijk het met Baskenland een paar jaar geleden: ook toen was het de vraag hoelang de rust en de lage prijzen nog zouden duren voordat iedereen het ontdekte. Bij Montenegro tikt die klok net zo hard.